Mutfak temizliği: Buzdolabı ve tezgahı temiz tutmak

Mutfak, birçok evde evin kalbidir ve her gün sıkça kullanılır. Bu yüzden temizliğini ihmal etmemek gerekir; çünkü zamanla buzdolabında, tezgâhlarda ve farklı yüzeylerde kir ve bakteri birikebilir. Bu ipuçlarıyla mutfağınızı her zaman temiz ve hijyenik tutabilirsiniz.

Tertemiz bir mutfak için ipuçları

Günümüzde mutfak sadece yemek yapılan işlevsel bir alan değil; sosyal bir ortam haline geldi. Çay molası burada verilir, birlikte hamur işleri yapılır, yemek yaparken sohbet edilir ve günün kritiği burada yapılır. Bu yüzden mutfak oldukça yoğun kullanılır: Yemek pişirirken yağ ve yemek artıkları etrafa sıçrar, buzdolabında gıda izleri oluşur, zamanla lavabo ve musluklarda, ayrıca bulaşık makinesi ve kahve makinelerinde kireç birikir. Tüm bu kirlerin düzenli olarak temizlenmesi gerekir ki mutfak hijyenik ve temiz kalabilsin.

Bir diğer zorluk da mutfakta kullanılan malzemelerin çeşitliliğidir. Modern mutfaklarda genelde paslanmaz çelik ve cam gibi parlak yüzeyler, taş ve ahşap gibi hassas doğal malzemelerle birlikte bulunur. Bu yüzden temizlik, hem yüzeyin türüne hem de kirin durumuna göre yapılmalıdır. Aynı şey kullanılan temizlik ürünleri için de geçerlidir.

Mutfakta temizlik işleri

Fırın ve ocak temizliği

Kireç temizliği

Gider temizliği

Cleaning tiles with a Kärcher steam cleaner

Fayans temizliği

Cleaning joints with a Kärcher steam cleaner

Derz temizliği

Cam temizliği

PVC ve zemin temizliği

Tezgah temizliği

Mutfakta en çok kullanılan yüzeylerin başında tezgâh gelir. Sebze doğradığınız, balık temizlediğiniz, hamur açtığınız bu alan gün boyunca sürekli yiyeceklerle temas eder. Bu yüzden fark edilmese de her gün bakteri ve kir birikir. Hijyen açısından, tezgâhın her kullanımdan sonra nemli bir bezle silinmesi; haftada bir kez de tamamen boşaltılıp detaylı şekilde temizlenmesi gerekir. Daha inatçı kirlerde ise suya ve alkole dayanıklı yüzeyler için uygun alkali temizleyiciler kullanılabilir. Yağ lekeleri ve yemek kalıntıları bu ürünlerle kolayca çıkarılır. Silmeden önce ekmek kırıntısı gibi küçük parçaları şarjlı el süpürgesiyle toplamak da pratik bir çözümdür.

Granit ya da mermer gibi doğal taş tezgâhlarda ise daha dikkatli davranmak gerekir. Asitli veya çözücü içeren temizlik ürünleri yüzeye zarar verebilir. Bu nedenle doğal taşlar için özel üretilmiş, mümkünse hafif içerikli temizleyiciler tercih edilmelidir. Ayrıca yüzey aktif madde içermeyen ürünler önerilir. Doğal taş yüzeylerde kir ne kadar hızlı temizlenirse o kadar iyidir. Silme işlemi için yumuşak ve hafif nemli bir bez kullanılmalı; kuru bezle silmek, özellikle yüzeyde kir varsa, ince çiziklere neden olabilir. Temizlik ürünü kullandıktan sonra yüzeyi mutlaka temiz suyla durulayıp kuru bir bezle kurulamak gerekir. Böylece su lekelerinin oluşması da önlenir.

Kimyasal kullanmadan temizlik yapmak isteyenler için buharlı temizleyiciler de iyi bir alternatiftir. Basınçlı sıcak buhar, evlerde sık görülen bakterilerin %99,99’unu yok ederken yağ ve kurumuş yemek kalıntıları gibi zorlu kirleri de kolayca çözer. Üstelik sadece tezgâhta değil; davlumbaz, ocak ve fırın temizliğinde de oldukça etkili sonuç verir.

Mutfak dolabı ve çekmece kapaklarının temizliği

Mutfak her gün kullanıldığı için dolap ve çekmece kapakları da zamanla kirlenir. Özellikle parlak yüzeylerde yağ izleri ve parmak lekeleri kısa sürede görünmeye başlar. Sos veya başka sıvı sıçramaları da bekletilmeden temizlenmelidir. Mutfak dolabı ve çekmece kapaklarını temizlemek için su bazlı bir temizlik ürünü ya da hafif bulaşık deterjanı karıştırılmış su kullanılabilir. Temizlikten sonra yüzey temiz suyla silinmeli, ardından özellikle köşe, kenar ve birleşim noktaları iyice kurulanmalıdır. Yüzeyin malzemesine göre yalnızca hafif nemli bir bez kullanılması tavsiye edilir. Sert kimyasallar ve aşındırıcı temizlik ürünleri kullanılmamalıdır; çünkü bunlar yüzeyi çizebilir veya kaplamaya zarar verebilir. Aynı şekilde sert sünger ve bezlerden de kaçınmak gerekir.

Cam yüzeyli mutfak dolabı ve çekmece kapaklarında parmak izi ve kireç lekeleri çok çabuk belli olur. Kireç lekelerini çıkarmak için sirke ya da limon asidi kullanılabilir. Parmak izleri için ise cam temizleyici veya az miktarda bulaşık deterjanı eklenmiş su yeterlidir.

Ahşap dolap ve çekmece kapakları, su bazlı bir temizlik ürünü ve hafif nemli bir bez ya da yumuşak bir fırça ile temizlenebilir. Ahşap kaplama yüzeylerde ise hem temizleyen hem de yüzeyi koruyan özel mobilya temizleyicileri tercih edilebilir. Genel olarak ahşap yüzeyler fazla ıslatılmamalı, silme işlemi ahşabın damar yönünde yapılmalı ve ardından yüzey iyice kurulanmalıdır.

Paslanmaz çelik yüzeylerde yoğun kir varsa özel paslanmaz çelik temizleyicileri kullanılabilir. Ancak çoğu zaman nemli bir mikrofiber bezle silmek yeterlidir; çünkü paslanmaz çelik yüzeyler genellikle kolay temizlenir. Yüzeyde tabaka bırakan bakım ürünlerinin kullanılması ise önerilmez.

Mutfakta bakterilerin en çok ürediği alanları biliyor muydunuz?

Kesme tahtaları: Üzerinde derin çizikler oluşmuş kesme tahtaları, bakteriler için adeta ideal bir ortamdır. Çünkü bakteriler bu oyukların içine kolayca yerleşir. Bu yüzden kesme tahtasını sadece sıcak suyla durulamak yeterli olmaz. En etkili yöntem, bulaşık makinesinde yıkamak ya da bol bulaşık deterjanı ve bir süngerle iyice temizlemektir.
Mutfak süngeri: Mutfak süngerleri bakterilerin en yoğun bulunduğu yerlerden biridir. Tek bir bulaşık bezinde bile 300’den fazla bakteri türü bulunabilir. Bu nedenle süngerlerin haftada bir değiştirilmesi önerilir.
Bıçak standı: Bıçakların yerleştirildiği ahşap stantlar da bakterilerin kolayca çoğalabildiği alanlardandır. Özellikle nemli bıçaklar bakteri oluşumunu daha da artırır. Bu yüzden bıçak standı ayda bir kez ince bir fırça ve sabunlu suyla temizlenmelidir. Temizlikten sonra tamamen kuruduğundan emin olmadan bıçakları tekrar yerine koymamak gerekir.
Zeminler: Özellikle evye, dolap ve buzdolabının önündeki mutfak zeminlerinde gözle görülmeyen pek çok kir ve mikroorganizma birikir. Bu bölgelerin düzenli aralıklarla detaylı şekilde temizlenmesi önemlidir.

Buzdolabı temizliği

Buzdolapları da bakterilerin kolayca çoğalabildiği yerlerden biridir. Üstelik farklı türde pek çok gıda burada saklandığı için hijyenin düzenli olarak sağlanması oldukça önemlidir. Temizliğe başlamadan önce buzdolabının fişini çekin ya da cihazı kapatın ve içindeki tüm yiyecekleri çıkarın. Bakteriler en çok sebzelik kısmında birikir; çünkü bu bölüm diğer alanlara göre daha sıcaktır. Bu yüzden raflar ve çekmeceler tamamen çıkarılıp bulaşık makinesinde ya da lavaboda iyice temizlenmelidir. Ardından buzdolabının iç yüzeyi ve kapak contaları, çok amaçlı bir temizleyici ve yumuşak bir bez yardımıyla yukarıdan aşağıya doğru silinmelidir. Köşe ve dar alanlar gibi ulaşılması zor yerler de ihmal edilmemelidir. Bu bölgeleri temizlemek için tahta şiş kullanılabilir. Su tahliye deliğini açmak için ise kürdan ya da ince bir plastik çubuk işe yarar. Böylece içeride su birikmesi önlenir. Temizlik tamamlandıktan sonra buzdolabının içi iyice kurulanmalı, raflar ve çekmeceler yeniden yerleştirilmeli ve cihaz tekrar çalıştırılmalıdır. Düzenli yapılan buzdolabı temizliği, kötü kokuların oluşmasını önlemeye de yardımcı olur.

Buzdolabının içini detaylı şekilde temizledikten sonra dış yüzeyinin de düzenli olarak temizlenmesi gerekir. Mümkünse buzdolabını biraz öne çekerek arka kısmında biriken toz ve kirleri de temizleyin. Bunun için elektrik süpürgesi ya da toz alma fırçası kullanabilirsiniz. Ayrıca cihazın altındaki zeminin de silinmesi faydalı olur. Dış yüzeyler ise su ve az miktarda bulaşık deterjanıyla silinmeli, ardından yumuşak ve tüy bırakmayan bir bezle kurulanmalıdır.

İpucu 1: Buzdolabı çok doluysa sıcaklığı biraz daha düşük ayarda tutmak faydalı olabilir. Böylece soğuk hava daha az dolaşır ve bakterilerin çoğalması zorlaşır.

İpucu 2: Derin dondurucu bölmesi ya da çekmeceleri yılda en az bir kez buzdan arındırılmalıdır. Çünkü buzlanma arttıkça cihaz daha fazla enerji harcar. Ayrıca aşırı buzlanma, gerekli olan -15 °C sıcaklığın korunmasını zorlaştırarak yiyeceklerin bozulmasına neden olabilir. Buzu çözmek için cihazı kapatıp içine sıcak su dolu bir kap yerleştirebilirsiniz. Böylece buzların daha hızlı erimesi sağlanır. Buharlı temizleyici kullanmak da çözülme sürecini hızlandıran pratik yöntemlerden biridir.

Ev tipi çözümlerle mutfak temizliği

Mutfağınızı evde bulunan pratik malzemelerle temizlemek istiyorsanız, birkaç basit ürün genelde yeterli olur:

Karbonat ve suyla hazırlanan macun, fırın ya da fırın tepsisindeki inatçı kirleri çıkarmada oldukça etkilidir. Karışımı kirli bölgeye sürüp mümkünse bir gece bekletin. Ertesi gün kiri plastik bir spatula yardımıyla çıkarabilir, ardından nemli bir bezle silebilirsiniz.
Yüzeylerde ve dolaplarda oluşan yağ lekeleri için çoğu zaman ılık su ve az miktarda bulaşık deterjanı yeterlidir.
Paslanmaz çelik yüzeyler nemli bir mikrofiber bezle kolayca temizlenebilir. Pas lekeleri ve yoğun kirler için krem tartar kullanılabilir. Biraz suyla karıştırılarak macun kıvamına getirilen karışım kirli bölgeye uygulanır, ardından yumuşak bir süngerle nazikçe ovalanır. Sonrasında nemli bir bezle silinip parlatılır.
Kireç lekelerini çıkarmak için sirke ya da limon asidi etkili çözümler sunar. Bu doğal yöntemler aynı zamanda gider temizliğinde ve kötü kokuların giderilmesinde de kullanılabilir. Ancak asitli ürünler anodize ya da krom kaplı yüzeylerde kullanılmamalıdır.
Ahşap yüzeylerin temizliğinde ise soda işe yarar. Yoğun kirlerde bir litre suya bir yemek kaşığı soda eklenerek hazırlanan karışım, yumuşak kıllı bir fırçayla ahşap dolap kapakları, çekmeceler veya kesme tahtalarının temizliğinde kullanılabilir.