Czyszczenie kuchni profesjonalnej

Czyszczenie kuchni gastronomicznej to codzienne wyzwanie – tłuszcz, resztki jedzenia i wilgoć sprzyjają rozwojowi mikroorganizmów. Zgodnie z wytycznymi HACCP i zasadami BHP musisz usuwać je systematycznie, dbając o higienę żywności i bezpieczeństwo personelu. Sprawdź, jak prawidłowo korzystać z myjek wysokociśnieniowych, parownic i szorowarek oraz jak powinna wyglądać skuteczna dezynfekcja.

Czyszczenie Kuchni

Czyszczenie i dezynfekcja zgodnie z wytycznymi HACCP*

Aby móc wytwarzać żywność bezpieczną pod względem higienicznym, kuchnię i powiązane z nią pomieszczenia (magazyny, chłodnie) oraz znajdujące się w niej maszyny należy utrzymywać w czystości poprzez dokładne czyszczenie i dezynfekcję, w stosownych przypadkach

Poszczególne obszary kuchni i sprzęt gastronomiczny wymagają czyszczenia z różną częstotliwością, dlatego warto stworzyć harmonogram czyszczenia i powiesić go w widocznym miejscu przy każdym stanowisku, które trzeba sprzątać. Harmonogram powinien jasno określać:

  • Co – jaki sprzęt kuchenny, jakie powierzchnie lub podłogi wymagają czyszczenia.
  • Kiedy – po użyciu, codziennie, co tydzień.
  • Czym – jaki środek czyszczący i w jakim dozowaniu.
  • Kto – który pracownik za to odpowiada.

Każde wykonane zadanie warto odnotować i potwierdzić podpisem – dzięki temu łatwo monitorujesz, czy harmonogram jest przestrzegany. Pamiętaj też, że czyszczenie i dezynfekcja to dwie odrębne procedury.

Przykładowy harmonogram czyszczenia kuchni profesjonalnej

Poniższa tabela pokazuje, jak w praktyce może wyglądać harmonogram czyszczenia kuchni gastronomicznej – gotowy szablon możesz dostosować do specyfiki własnego lokalu.

Co (obszar / sprzęt)?

Blaty robocze i deski do krojenia

Kiedy i jak często?

Po każdym użyciu

Czym?

Neutralny środek czyszczący + dezynfekcja

Kto?

Kucharz / pomoc kuchenna


Co (obszar / sprzęt)?

Płyta grzewcza i piec

Kiedy i jak często?

Codziennie, na koniec zmiany

Czym?

Alkaliczny środek odtłuszczający

Kto?

Kucharz


Co (obszar / sprzęt)?

Podłoga w kuchni

Kiedy i jak często?

Codziennie (mycie), co tydzień (szorowanie)

Czym?

Alkaliczny środek do posadzek / szorowarka

Kto?

Personel sprzątający


Co (obszar / sprzęt)?

Okap i filtry tłuszczowe

Kiedy i jak często?

Co tydzień

Czym?

Środek alkaliczny do tłuszczu

Kto?

Personel sprzątający / serwis


Co (obszar / sprzęt)?

Lodówki i chłodnie

Kiedy i jak często?

Co tydzień

Czym?

Neutralny środek + dezynfekcja

Kto?

Kucharz


Co (obszar / sprzęt)?

Zlewy i umywalki

Kiedy i jak często?

Codziennie

Czym?

Środek kwasowy (kamień) + dezynfekcja

Kto?

Personel kuchenny


Co (obszar / sprzęt)?

Fugi i płytki ścienne

Kiedy i jak często?

Co miesiąc (czyszczenie dogłębne)

Czym?

Pianowy środek alkaliczny/kwasowy (po spłukaniu wodą)

Kto?

Personel sprzątający


Na co zwrócić uwagę przy czyszczeniu kuchni gastronomicznej?

  • Najpierw usuń brud, dopiero potem dezynfekuj – czyszczenie eliminuje niepożądane substancje: resztki produktów, mikroorganizmy oraz pozostałości środków czyszczących i dezynfekcyjnych. Dezynfekcja działa skutecznie tylko na powierzchni już oczyszczonej z widocznego brudu.
  • Dobierz środek dezynfekujący do celu – procesy chemiczne i fizyczne, które stosujesz, mają ograniczyć liczbę mikroorganizmów do poziomu bezpiecznego dla zdrowia i jakości żywności.
  • Nie skracaj czasu kontaktu środka czyszczącego z powierzchnią – każdy środek dezynfekujący potrzebuje określonego czasu, aby zadziałać. Zbyt szybkie spłukanie obniża skuteczność całego procesu.
  • Spłucz powierzchnię po dezynfekcji – powierzchnie mające kontakt z żywnością przemyj czystą wodą pitną, aby usunąć pozostałości preparatu.

*HACCP = Analiza zagrożeń i krytyczny punkt kontroli, narzędzie jakości skupiające się na środkach zapobiegawczych, zaprojektowane w celu zapewnienia bezpieczeństwa podczas produkcji i obchodzenia się z żywnością oraz zapobiegania zagrożeniom, które mogą prowadzić do chorób lub obrażeń konsumentów.

Czyszczenie kuchni profesjonalnej – skuteczne sprzątanie w każdym zakamarku

Kuchnia profesjonalna to nie tylko blaty i podłogi – równie ważne jest dotarcie do miejsc, które łatwo pominąć podczas codziennego sprzątania: fug między płytkami, obudów urządzeń, elementów elektrycznych czy trudno dostępnych zakamarków sprzętu. W zależności od rodzaju powierzchni i stopnia zabrudzenia sprawdzi się inna metoda – od piany czyszczącej, przez delikatne mycie pod ciśnieniem, aż po parę. Sprawdź, które rozwiązanie wybrać do konkretnego zadania.

Czyszczenie kuchni komercyjnej
Mycie kuchni za pomocą pianownicy

Jak czyścić płytki i stal nierdzewną w kuchni profesjonalnej?

Jasne płytki i stal nierdzewna to znak rozpoznawczy kuchni komercyjnych. Aby oczyścić glazurę z brudu na koniec dnia pracy, można zastosować myjkę wysokociśnieniową w połączeniu z pianownicą. Za pomocą odpowiednich pianowych środków czyszczących (alkalicznych/neutralnych/kwasowych) i powietrza dodanego do dyszy urządzenia wysokociśnieniowe wytwarzają pianę łatwą do aplikacji. 

Zaleta tej metody: widzisz dokładnie, gdzie nałożyłeś środek czyszczący, a piana utrzymuje się na powierzchni dłużej niż zwykły płyn – to wydłuża czas kontaktu i zwiększa skuteczność czyszczenia.

  1. Nałóż pianę z odległości 1–2 metrów, pracując od dołu do góry – dzięki temu wykorzystasz pełną szerokość wyrzutu i równomiernie pokryjesz powierzchnię.
  2. Nakładaj tylko tyle piany, ile ma bezpośredni kontakt z czyszczoną powierzchnią – nadmiar piany osunie się pod własnym ciężarem, co skróci czas kontaktu i obniży skuteczność czyszczenia.
  3. Przed użyciem kwaśnego środka czyszczącego spłucz fugi płytek wodą – zabezpieczysz je w ten sposób przed wniknięciem kwasu i trwałym uszkodzeniem.
  4. Zmywaj pianę w kierunku od góry do dołu – to naturalny kierunek spływania brudnej piany i zapobiega ponownemu zabrudzeniu już oczyszczonych fragmentów.

Delikatne czyszczenie kuchni – maszyny, przybory kuchenne, elementy elektryczne itp.

Do czyszczenia dużych przyborów kuchennych często potrzebne są urządzenia wysokociśnieniowe, które mają możliwość regulacji ciśnienia i ilości wody w pistolecie wysokociśnieniowym. Dzięki temu możliwa jest praca z odpowiednią kombinacją bez rozbryzgu się brudu w stronę użytkownika. 

Ponadto, jak w przypadku wszystkich elementów instalacji elektrycznej, prace należy wykonywać ostrożnie przy obniżonym ciśnieniu, aby nie uszkodzić wrażliwych układów elektrycznych. Narzędzia, które sprawdziły się w tym zakresie, to bardzo krótkie lance (250 mm) lub krótkie jednostki natryskowe, takie jak dysza Power mocowana bezpośrednio na pistolecie wysokociśnieniowym. W zależności od wielkości kuchni, w przypadku bardzo dużych pomieszczeń przydatne może być posiadanie mobilnej myjki wysokociśnieniowej lub stacjonarnej jednostki wysokociśnieniowej. Tam, gdzie elementy elektryczne wymagają jeszcze delikatniejszego podejścia niż mycie pod ciśnieniem, dobrą alternatywą jest profesjonalna parownica SG 4/4 – czyści bez ryzyka zalania wrażliwych układów.

Urządzenie Stacjonarne HD
Parownica Kärcher SG 4

Parownica do kuchni – kiedy wybrać czyszczenie parą?

Wymagany poziom higieny maszyn i przyborów kuchennych można osiągnąć także stosując parownice. Para wydobywa się w postaci bardzo drobnych kropelek w temperaturze 100°C i pod ciśnieniem od 3 do 4 barów. Takie parametry pracy zapewnia m.in. parownica SG 4/4. Oznacza to, że para dociera do każdej szczeliny, do której trudno byłoby dotrzeć szczoteczką lub szmatką. W ten sposób można higienicznie i dokładnie wyczyścić krawędzie przednich paneli zmywarek, włączniki/wyłączniki piekarników lub powierzchnie żebrowane.

Wskazówka: Zamrażarki można rozmrozić w znacznie krótszym czasie, jeśli pomiędzy lód a wewnętrzną ściankę pojawi się para.

Ręczne czyszczenie powierzchni roboczych w profesjonalnej kuchni

Aby szybko oczyścić powierzchnie podczas pracy kuchni, możesz polegać na ręcznym czyszczeniu powierzchni. Powierzchnie mające kontakt z żywnością należy zawsze dezynfekować tylko wtedy, gdy zostały oczyszczone lub są czyste dla oka. W kuchniach ważne jest spłukanie powierzchni czystą wodą pitną po upływie czasu kontaktu środka dezynfekującego, aby usunąć wszelkie pozostałości środka dezynfekującego lub czyszczącego na powierzchniach.

Dezynfekcja kuchni profesjonalnej – stężenia i czas kontaktu

Skuteczna dezynfekcja kuchni profesjonalnej zależy od trzech czynników: właściwego stężenia środka, odpowiedniego czasu kontaktu oraz regularności zabiegu. Poniżej znajdziesz praktyczne wskazówki dotyczące najpopularniejszych grup środków dezynfekcyjnych stosowanych w gastronomii.

Środki do czyszczenia kuchni na bazie chloru

Preparaty chlorowe (np. podchloryn sodu) sprawdzają się przy dezynfekcji powierzchni odpornych na korozję, takich jak niektóre elementy ze stali nierdzewnej czy odpływy. Typowe stężenie robocze stosowane w gastronomii mieści się w przedziale 100–200 ppm aktywnego chloru, a czas kontaktu wynosi zwykle od 1 do 5 minut. Po upływie tego czasu powierzchnię warto dokładnie spłukać czystą wodą pitną, co usuwa pozostałości środka.

Środki do czyszczenia kuchni na bazie czwartorzędowych związków amoniowych (QAV)

Środki QAV to łagodniejsza alternatywa dla chloru, często wybierana do codziennej dezynfekcji blatów i powierzchni mających kontakt z żywnością. Roztwór roboczy przygotowujesz zgodnie z zaleceniem producenta na etykiecie, a czas kontaktu zwykle wynosi od 5 do 10 minut. Środki te działają skutecznie na powierzchni wcześniej oczyszczonej z widocznego brudu.

Środki na bazie nadtlenku wodoru lub kwasu nadoctowego

Preparaty utleniające, takie jak środki na bazie nadtlenku wodoru czy kwasu nadoctowego, rozkładają się do wody i tlenu, dzięki czemu chętnie wybierają je kuchnie dbające o minimalizację pozostałości chemicznych. Czas kontaktu zależy od stężenia produktu i wynosi najczęściej od 1 do 10 minut – szczegółowe dane zawsze znajdziesz w karcie charakterystyki konkretnego preparatu.

Niezależnie od wybranej grupy środków, każdą dezynfekcję poprzedza dokładne czyszczenie powierzchni – sam środek dezynfekujący nie usunie tłuszczu ani resztek jedzenia, a jego skuteczność w kontakcie z brudem znacząco spada.

Czyszczenie manualne
Szorowarka w kuchni

Czyszczenie podłóg w kuchni gastronomicznej – szorowarka czy myjka?

Podłoga w kuchni komercyjnej powinna spełniać wymogi dotyczące antypoślizgowości. Ma to zapobiegać wypadkom przy pracy. Zwykłe podłogi zapewniają antypoślizgowość na poziomie R9. Podłogi do kuchni komercyjnych muszą mieć klasę antypoślizgowości między R11 a R13. Płytki teksturowane posiadają również wypustki, dzięki którym woda nie stwarza ryzyka poślizgu. Tłuszcz i resztki jedzenia nagromadzone w ciągu dnia pracy zostają uwięzione pomiędzy tymi wypustkami.

Przydatne akcesorium do urządzeń wysokociśnieniowych – wyposażone w obrotową listwę dysz o lekko przesuniętym położeniu, natryskują wodę na podłogę pod wysokim ciśnieniem i bardzo skutecznie usuwają zabrudzenia. Listwa z włosia zapobiega pryskaniu wody na ściany i armaturę. W zależności od konstrukcji podłogi brudna woda albo spływa do odpływu, albo jest wypychana do kanału odpływowego za pomocą gumowego skrobaka. Alternatywnie brudną wodę można zassać także odkurzaczem na mokro i na sucho. Do większych kuchni sprawdzi się pojemny odkurzacz uniwersalny NT 48/1, a do mniejszych zapleczy jego kompaktowa wersja – NT 27/1 Me.

Do czyszczenia podłóg idealnie nadają się szorowarki. Maszyny z rolkową głowicą szorującą dzięki małej powierzchni styku charakteryzują się dużym dociskiem, dzięki czemu w przypadku teksturowanych wykładzin podłogowych i fug można bez trudu osiągnąć wymagany efekt pracy. Wałki czyszczą się same dzięki dużej prędkości obrotowej, dzięki czemu brud nie przykleja się. 

Szorowarki posiadają funkcję odsysania, która zasysa brudną wodę. W rezultacie podłoga wysycha i można od razu po niej chodzić. W mniejszej kuchni sprawdzi się kompaktowa i akumulatorowa szorowarka K Mop 46 Bp, a przy rozległych powierzchniach – np. zapleczach magazynowych czy stołówkach – lepiej zdaje egzamin duża, prowadzona ręcznie szorowarka BD 80/100 W Bp Classic.

Dzięki odpowiednim akcesoriom parownice i odkurzacze parowe można stosować również do czyszczenia podłóg. W przypadku miejsc silnie zabrudzonych, odkurzacze parowe umożliwiają wstępne oczyszczenie powierzchni za pomocą środków chemicznych przed ponownym odessaniem brudnej wody za pomocą funkcji odsysania wstecznego. Ponadto posiadają programy samoprzepłukiwania węży i rur ssących w celu usunięcia resztek brudu. Dokładnie taką funkcjonalność łączy odkurzacz parowy SGV 8/5 Classic – nakłada parę, rozpuszcza zabrudzenia i od razu odsysa brudną wodę.

Oprócz odpowiedniego sprzętu, do utrzymania czystości podłogi w kuchni gastronomicznej potrzebny jest też dobrze dobrany środek chemiczny. Do codziennego mycia sprawdzi się łagodny CA 50 C eco!perform, który nie zostawia smug i można go stosować nawet kilka razy dziennie. Do gruntownego, okresowego czyszczenia i usuwania nalotów warto sięgnąć po uniwersalny środek do dokładnego czyszczenia FloorPro RM 754.

Antypoślizgowość

Zapobieganie wypadkom: Płytki antypoślizgowe

Płytki stosowane w pomieszczeniach roboczych, przemysłowych i publicznych muszą spełniać określoną klasę antypoślizgowości zgodnie z grupami oceny R9 do R13 zgodnie z normą DIN 51130. W ten sposób unika się wypadków. Aby sprawdzić wartość, rzeczoznawca w obuwiu ochronnym stoi i chodzi po pochyłej powierzchni pokrytej olejem. Im wyższa grupa R, tym większy kąt nachylenia badanego obszaru. Waha się ona od >6° do 10° dla niskiego współczynnika tarcia (R9) do >35° dla bardzo wysokiego współczynnika tarcia (R13).

Czyszczenie gresu

Rodzaje zabrudzeń i odpowiedni środek czyszczący w kuchni

W przetwórstwie żywności uporczywy brud często składa się z warstwy węglowodanów, białek lub tłuszczów.
W przypadku środków czyszczących na skuteczność czyszczenia mają wpływ różne składniki, na przykład zasady, kwasy, rozpuszczalniki, środki powierzchniowo czynne i woda.

Rodzaj zabrudzenia a odpowiedni środek czyszczący

Dobór środka czyszczącego do rodzaju zabrudzenia to podstawa skutecznego i bezpiecznego czyszczenia kuchni przemysłowej. Poniższa tabela pomoże Ci szybko dopasować odpowiedni typ preparatu.

Rodzaj zabrudzenia

Tłuszcze i oleje

Zalecany środek czyszczący

Środki alkaliczne

Przykładowe zastosowanie

Płyty grzewcze, okapy, piece, powierzchnie robocze


Rodzaj zabrudzenia

Kamień, osady mineralne, kamień wapienny

Zalecany środek czyszczący

Środki kwasowe

Przykładowe zastosowanie

Zlewy, umywalki, armatura, kostki lodu


Rodzaj zabrudzenia

Białka (resztki mięsa, jaj, nabiału)

Zalecany środek czyszczący

Środki enzymatyczne

Przykładowe zastosowanie

Deski do krojenia, maszynki do mięsa, zmywarki


Rodzaj zabrudzenia

Węglowodany i skrobia

Zalecany środek czyszczący

Środki neutralne lub lekko alkaliczne

Przykładowe zastosowanie

Blaty robocze, powierzchnie do pieczywa i warzyw


Rodzaj zabrudzenia

Zabrudzenia mieszane, ogólne

Zalecany środek czyszczący

Neutralny środek piankowy

Przykładowe zastosowanie

Codzienne czyszczenie powierzchni mających kontakt z żywnością


Alkaliczne środki czyszczące

Alkaliczne środki czyszczące nadają się do usuwania olejów, smarów i zabrudzeń zawierających białko. Roztwory alkaliczne są często określane jako „zasadowe” i mają wartość pH w zakresie od 7 do 14. Przykładem takiego preparatu do posadzek jest RM 69 ASF eco!efficiency, skuteczny zarówno przy myciu ręcznym, jak i maszynowym.

Kwaśne środki czyszczące

Kwaśne środki czyszczące usuwają zabrudzenia mineralne, takie jak kamień w umywalkach. Czasami mają właściwości dezynfekujące. Zakres kwasowości wynosi od 0 do 7 w skali pH.

Kwaśne środki czyszczące

Środki enzymatyczne wykorzystują naturalne enzymy (proteazy, lipazy, amylazy), które rozkładają zabrudzenia białkowe, tłuszczowe i skrobiowe na prostsze, łatwo rozpuszczalne w wodzie związki. Sprawdzają się szczególnie tam, gdzie środki alkaliczne lub kwasowe nie radzą sobie z zaschniętymi resztkami białka – na przykład na deskach do krojenia, w maszynkach do mięsa czy w odpływach. Działają zwykle wolniej niż środki chemiczne, dlatego wymagają dłuższego czasu kontaktu z powierzchnią.

Środki powierzchniowo czynne

Środki powierzchniowo czynne zmniejszają napięcie powierzchniowe wody, umożliwiając mieszanie się wody i brudu (zanieczyszczeń olejami i tłuszczami), tworząc emulsję. Bez tego wymieszania nie można rozpuścić i usunąć zabrudzeń. Surfaktanty występują w prawie wszystkich środkach czyszczących. Mydła również zaliczają się do kategorii środków powierzchniowo czynnych. Neutralny piankowy środek czyszczący jest często dobrym wyborem do czyszczenia w kuchni, ponieważ jest delikatny dla materiałów i usuwa plamy z oleju, tłuszczu i białek dzięki zawartym w nim środkom powierzchniowo czynnym.

Przykładem łagodnego środka na bazie takich składników, dobrego do codziennego mycia posadzek, jest CA 50 C eco!perform, który dzięki niskiej pienistości nie zostawia smug.

Jeśli szukasz jednego uniwersalnego produktu do różnych rodzajów zabrudzeń na podłodze, sprawdzi się uniwersalny środek do dokładnego czyszczenia FloorPro RM 754 – dobrze radzi sobie zarówno z tłuszczem, jak i osadami mineralnymi, dlatego sprawdzi się przy okresowym, gruntownym czyszczeniu.

Czego nie robić podczas czyszczenia kuchni profesjonalnej?

Nawet najlepszy sprzęt nie zastąpi znajomości podstawowych zasad bezpieczeństwa. Oto najważniejsze kwestie, na które warto zwrócić uwagę podczas mycia kuchni gastronomicznej.

  • Zachowaj rozdzielność chemii czyszczącej – środki alkaliczne i kwasowe przechowuj oraz stosuj osobno. Ich zmieszanie może wywołać gwałtowną reakcję chemiczną i uwolnienie szkodliwych oparów.
  • Fugi płytek zawsze spłucz wodą przed użyciem kwaśnego środka czyszczącego – dopiero zwilżona powierzchnia zabezpiecza fugę przed wniknięciem kwasu i trwałym uszkodzeniem.
  • Elementy elektryczne (panele sterowania, wyłączniki, silniki) czyść wyłącznie przy obniżonym ciśnieniu wody i z bezpiecznej odległości – wysokie ciśnienie skierowane bezpośrednio na układy elektryczne grozi ich uszkodzeniem.
  • Środek dezynfekujący nakładaj dopiero na oczyszczoną powierzchnię – zabrudzenia organiczne znacząco obniżają skuteczność dezynfekcji, nawet przy prawidłowym stężeniu preparatu.
  • Po zakończeniu dezynfekcji zawsze spłucz powierzchnię czystą wodą pitną – usuniesz w ten sposób pozostałości środka chemicznego z powierzchni mających kontakt z żywnością.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o czyszczenie kuchni profesjonalnej

Jak często należy czyścić kuchnię profesjonalną?

Blaty robocze i powierzchnie mające kontakt z żywnością czyść po każdym użyciu, a podłogę myj co najmniej raz dziennie. Dogłębne czyszczenie sprzętu, okapów czy fug warto zaplanować w harmonogramie tygodniowym lub miesięcznym, zgodnie z wytycznymi HACCP.

Czym myć podłogę w kuchni gastronomicznej?

Do codziennego mycia sprawdzi się alkaliczny środek do posadzek stosowany z mopem lub szorowarką, a do gruntownego czyszczenia – preparat do dokładnego czyszczenia usuwający naloty i zaschnięty tłuszcz. Wybór między szorowarką a myjką ciśnieniową zależy od wielkości powierzchni i stopnia zabrudzenia podłogi.

Czy można łączyć środki alkaliczne i kwasowe podczas sprzątania?

Środki alkaliczne i kwasowe zawsze stosuj osobno – działają na innej zasadzie chemicznej, a ich zmieszanie może wywołać groźną reakcję z wydzieleniem szkodliwych oparów. Między jednym a drugim etapem czyszczenia dokładnie spłucz powierzchnię wodą.

Jak długo powinna trwać dezynfekcja powierzchni w kuchni?

Czas kontaktu zależy od rodzaju środka – dla preparatów chlorowych to zwykle 1–5 minut, a dla środków na bazie QAV od 5 do 10 minut. Dokładny czas zawsze znajdziesz w karcie charakterystyki konkretnego produktu.

Jaki sprzęt Kärcher wybrać na start dla kuchni profesjonalnej?

Dobrym zestawem startowym jest połączenie odkurzacza uniwersalnego do pracy na mokro i sucho, kompaktowej szorowarki do podłóg oraz parownicy do higienicznego czyszczenia maszyn i przyborów kuchennych. Taki zestaw pozwala pokryć większość codziennych potrzeb sprzątania kuchni gastronomicznej.

Produkty odpowiednie do Twoich zastosowań